Παρασκευή, 25 Φεβρουαρίου 2011

"No, I won' t be afraid..."

Και συνεχίζω αλλιώς.

Τα τραγούδια στην παράσταση του Παλλάς θα μπορούσε η Ελευθερία να τα βάλει σ' ένα δίσκο και να πει στο κοινό "να σας φέρνω καινούργιο υλικό". Και να είναι αλήθεια.
Κι εσύ έπειτα θα τα τραγουδάς πριν καν τ' ακούσεις και δεν θα ξέρεις γιατί κι εσύ τα νιώθεις... αλλιώς.
Θα είναι αλλιώς, γιατί αλλάζουμε. Αλλάζεις, αλλάζει, αλλάζουμε. Αλλάζει κι η Ελευθερία που έρχεται σε μια μουσική παράσταση  πιο κοινωνική από ποτέ και ταυτόχρονα πιο συναισθηματική από ποτέ. Ένας συναισθηματισμός που δεν παράγεται, γιατί τραγούδησε τον έρωτα, την αγάπη, τον χωρισμό. Εξάλλου πότε μπορεί να πει κανείς ότι η Eλευθερία τραγουδάει αμιγώς αυτά; Πολύσημες οι ερμηνείες της πάντα. Δεν παίρνει θέση για να χωράνε όλοι, να χωράς κι εσύ. Κι η θέση της είναι μέσα αλλά δεν σε αφορά τελικά, γιατί να εκφραστείς ήθελες, όχι να μιμηθείς ή να ταυτιστείς. Ο συναισθηματισμός της εδώ παράγεται από μια κοινωνική ανησυχία. Είχε λύπη το πρόγραμμα. Είχαν λύπη τα τραγούδια κι είχαν λύπη κι ενορχηστρώσεις. Ήταν εσωτερικές και σκοτεινές. Έντονα κρουστά και και σπαρακτικά έγχορδα. Ηχηρά όργανα. Νόμιζες ότι κάθε μουσικός είχε την προσωπική του στιγμή στο πρόγραμμα να εκφράσει την άποψή του.
Υπήρχε και χαρά. Συχνά πυκνά παρεμβάλλονταν τραγούδια που για την Ελευθερία είναι της παρέας, ακούει τον κόσμο να την συνοδεύει κι έτσι γίνεται κι απ' τις δυο μεριές μια συμφωνία. Ένα ξεκάθαρο πάρε δώσε. Και το κοινό νιώθει μέρος της σκηνής κι Ελευθερία νιώθει, ίσως, μέσα στο πλήθος. Υπήρχαν κι αυτά κι εκεί την ένιωθες να ηρεμεί σα να παίρνει μια βαθιά ανάσα. Κι εσύ από κάτω φωνάζεις και χειροκροτάς σα να δηλώνεις το παρόν. Σαν να λες, "ναι είμαι ακόμα εδώ κι ακούω τι μου λες. Συνέχισε".
Αυτό το "συνέχισε" διαπραγματευόταν η παράσταση αυτή. Αυτό το "συνέχισε" που πρέπει να κάνουμε όλοι. Να συνεχίσουμε σ' αυτή την κατάσταση, μ' αυτή τη ζωή, μ' αυτές τις συνθήκες. Κι η κρίση δεν είναι μόνο κοινωνική ή οικονομική πια. Είναι βαθιά προσωπική. Προσωπικά ο καθένας από εμάς δεν μπορεί να αντεπεξέλθει. Και διαλύει ή του διαλύονται ζωές. Και λες θα σπάσω αυτό το καύκαλο και θα βγω άλλος. Θα βγω άλλος; Να συνεχίσω;
Δεν υπάρχει όμως άλλη επιλογή παρά η συνέχεια. Απλά τι θα συνεχίσεις και πώς, κοίτα να επιλέξεις.

Αυτό για μένα διαπραγματευόταν η παράσταση αυτή.

Εκεί εντόπισα το μυστικισμό. Στο μήνυμα. Στον τρόπο που το απέδιδαν. Στις σκοτεινές ενορχηστρώσεις, στο χρόνο, στις ερμηνείες, στην άποψη, στις αλλαγές, στα τραγούδια. Πόσο τα λάτρεψα όλα απ' την αρχή. Κι ένιωσα την ψυχή μου να εφάπτεται απόλυτα. Πως το συνέχισε επήγει. Πως "μη φοβάσαι ένα με τον πόνο να 'σαι".

"Δεύτερη ζωή δεν έχει"... ευτυχώς.

Και τα είπε κι έφυγε. Και τι ειρωνεία; Την έλεγαν Ελευθερία.





Τετάρτη, 23 Φεβρουαρίου 2011

Από μια άδεια θέση...

Η θέση δίπλα μου σε συναυλία της Ελευθερίας Αρβανιτάκη άδειασε ξανά. Και μάλλον έτσι πρέπει να μείνει. Άδεια. Οι προσπάθειες μέσα στα χρόνια να τη γεμίζω δεν ήταν απλά η διάθεσή μου να μοιραστώ μια μουσική μ' ένα φίλο. Όχι. Κάθε φορά επέλεγα πολύ συγκεκριμένα ποιον θα πάρω μαζί μου και πάντα για συγκεκριμένο λόγο. Και ήθελα να μοιραστώ κάτι πιο βαθύ. Ήθελα να μοιραστεί αυτός ο άλλος κάτι πολύ ακριβό και δικό μου και μέσα απ' αυτό να με γνωρίσει. Όποιον ΜΑ ΟΠΟΙΟΝ κι αν έχω πάρει μαζί μου στην Ελευθερία χρόνια τώρα, είναι για να με γνωρίσει. Και κάθε φορά η θέση δίπλα μου γέμιζε με προσμονή κι ανυπομονησία και κάθε μα κάθε φορά άδειαζε κι εγώ πήγαινα μόνη στην Ελευθερία. Πολλοί απλώς έφυγαν γενικώς, πολλοί εκμεταλλεύτηκαν την αδύναμία μου αυτή με την απουσία τους εκεί. Κάποιοι προσπάθησαν να με στρέψουν κι εναντίον. Και το φοβερό δεν ήταν ότι ήθελαν να με στρέψουν εναντίον στο θαυμασμό προς το συγκεκριμένο καλλιτέχνη, αλλά προς εμένα την ίδια και τι αντιπροσωπεύει αυτό για μένα. Μα τέτοια άρνηση πια;
Κι η θέση άδειαζε.
Άδειασε και τώρα στο Παλλάς. Και λέω να την κρατήσω πια έτσι άδεια. Γιατί τα νοήματα αυτά έχουν χαθεί πια από μέσα μου. Δεν έχω διάθεση για μοίρασμα, ούτε προσπάθειες για γνωριμία κι αποδοχή. Όλα φούσκες είναι που ξεφουσκώνουν. Κι επειδή εγώ τρομάζω με τους θορύβους, καλύτερα ν' απέχω.
Γιατί να μοιραστώ το Μένω Εκτός, Της Καληνύχτας τα Φιλιά, τη Ζωή Κλεμμένη;
Ζωή που δεν μοιράζεται είναι ζωή κλεμμένη; Αλήθεια;
Γιατί ν' αφιερώσω το Αν σ' αρνηθώ; Γιατί το έκανα και σε ποιον;
Γιατί ν' αφιερώσω το Μέτρησα; Έψαξα έτσι ένα ψέμα σου να βρω να μη μπορώ να τ' ανεχθώ και βρήκα παραπάνω από ένα και πάλι σε ανέχτηκα.

Κάθισα στο Παλλάς δίπλα στην άδεια θέση μου σε μια άδεια σειρά πίσω πίσω. Ένιωσα μια επιστροφή. Μια οικειότητα στη μοναξιά μου αυτή. Παρατηρούσα τον κόσμο (του Παλλάς), γελούσα με κουταμάρες που άκουγα. Παρατηρούσα να δουλεύουν για την προετοιμασία της παράστασης.
Σκεφτόμουν.
Σκεφτόμουν πολύ. Εμένα, την άδεια θέση, την άδεια τσέπη, την άδεια μου αγκαλιά.

Δεν θα πήγαινα στο Παλλάς. Δεν είχα τα χρήματα. Είπα δεν πειράζει, αλλά πείραζε. Αλλά δεν είχα χρήματα. Δύο άνθρωποι σκέφτηκαν να μου το κάνουν δώρο γενεθλίων κι ενώ δεν θα πήγαινα, πήγα δύο φορές.

Ευτυχώς που ήταν δύο. Ήθελα ν' ακούσω ξανά αυτό το πρόγραμμα. Δεν μου αρκούσε μία φορά. Ήθελα να την ακούσω σ' ό,τι μόνο την φανταζόμουν ως τώρα. Όχι μόνο για να το απολαύσω, αλλά και για να καταλάβω την αίσθηση που μου δημιουργούσε.

Η ατμόσφαιρα που δημιουργεί η συναυλία του Παλλάς ή η Ελευθερία στο Παλλάς, είναι τέτοια που όμοια της δεν έχει ξαναδημιουργήσει η Ελευθερία σε άλλη συναυλία, σε άλλο πρόγραμμα, σε άλλο χώρο. Κι αν ονειρευόταν μια θεατρικότητα δουλεύοντας πάνω στη συγκεκριμένη παράσταση, τότε όλη η θεατρικότητα αυτή επιτεύχθηκε στην ατμόσφαιρα.
Και δεν εντοπίζω την ατμόσφαιρά αυτή στα σκηνικά, που ναι ήταν όμορφα. Δεν την εντοπίζω στη σκηνοθεσία. Αν θες να σκηνοθετήσεις την Ελευθερία, με την αυστηρή έννοια του όρου, να τη θέσεις δηλαδή στη σκηνή με βάση - ίσως;- το τραγούδι, τότε πρέπει να παρατηρήσεις πολύ προσεχτικά πως αυτοσκηνοθετείται η ίδια τόσα χρόνια μέσα απ' τον αυθορμητισμό της. Κι ύστερα να δουλέψεις μ' αυτό.
Δεν την εντοπίζω σ' αυτά αλλά σίγουρα και σ' αυτά. Όμως για μένα η ατμόσφαιρα επιτεύχθηκε στην επιλογή του προγράμματος και στις ενορχηστρώσεις.

Και για μένα η ατμόσφαιρα της παράστασης του Παλλάς ήταν μυστικιστική.




Και σταματώ προς το παρόν εδώ. Αύριο θα το αρχίσω αλλιώς.

Τρίτη, 15 Φεβρουαρίου 2011

Μάθημα πρώτο

Έμαθα ότι η τρομοκρατία περνάει όταν τρομοκρατείσαι. Ότι την ελευθερία σου τη χάνεις όταν τη δίνεις. Έμαθα ότι ο χρόνος δεν είναι γιατρός, είναι χρόνος. Μόνο.
Έμαθα ότι το κενό δεν το καλύπτουν οι άλλοι, απλώς το κρύβουν. Έμαθα κι ότι το κρύβουν για πολύ λίγο πάντα. Έμαθα ότι το κενό δεν είναι διαφορετικό όταν φύγουν οι άλλοι, είναι πιο μεγάλο. Άνοιξε και στο σημείο που κάθονταν.
Έμαθα ότι το κενό μόνος σου θα το κλείσεις.
Έμαθα ότι το αντίθετο της απουσίας δεν είναι η παρουσία. Έμαθα ότι είναι η πληρότητα. Έμαθα ότι το αντίθετο της παρουσίας, είναι η απόσταση. Έμαθα ότι στην απόσταση οδηγεί η βεβαιότητα της παρουσίας. Ή μάλλον έμαθα ότι αυτό κανείς δεν θα μου το βγάλει απ' το μυαλό. Και μετά έμαθα ν' αποστασιοποιούμαι κι εγώ. Σ' εμβρυικό στάδιο είναι αυτή η γνώση.
Έμαθα ότι σκυλί που δαγκώνει, δεν θα γαβγίσει πρώτα για να επιδείξει την αγριότητά του προτού την εφαρμόσει. Σκυλί που δαγκώνει, δαγκώνει. Αδιακρίτως.
Έμαθα ότι η ηδονή του θυμού είναι η πιο μεγάλη. Η διέγερση της εκδικητικότητας και του μίσους είναι μεθυστική. Έμαθα ότι είναι και πιο εύκολο να της παραδοθείς. Έμαθα ότι αν μείνεις παραπάνω απ' το κανονικό, αγγίζεις την κακία. Κι αυτό γιατί πάντα υπάρχει επιλογή. Κι αυτό το έμαθα.
Έμαθα ότι η αλλαγή είναι εφικτή. Έμαθα ότι όταν τίποτα δεν έχει αλλάξει, δεν κάνει ούτε δευτερόλεπτο για να φανεί. Κι έμαθα ότι όταν όλα έχουν αλλάξει, δεν έχει ανάγκη κανείς να το βροντοφωνάξει.
Έμαθα πώς η εμμονή και η αγάπη μοιάζουν σα δυο σταγόνες νερό.
Γιατί έμαθα πώς η ευτυχία δεν είναι οι άλλοι. Δεν είναι στους άλλους. Δεν μπορείς να την προσφέρεις δεν μπορείς να την φτιάξεις. Η ευτυχία είναι προσωπική υπόθεση. Κι αν ποτέ τη βρεις - αν ποτέ - μόνο τη χαρά σου που τη βρήκες μπορείς να μοιραστείς.
Έμαθα ότι είμαστε μόνοι. Αυτό μου το δίδασκαν χρόνια ολόκληρα. Εγώ τώρα το έμαθα.
Έμαθα πως ο άλλος θα πατήσει την ελαστική αξιοπρέπειά σου, δεν θα το σκεφτεί, δεν θα το ζυγίσει. Θα πατήσει. Κι έπειτα η δική του ελαστικότητα είναι δικό του θέμα. Έμαθα πως η αξιοπρέπεια μου ήταν ελαστική για να μπορούν να πατάνε εύκολα οι άλλοι, μ' ελπίδα να με θέλουν σταθερά και με διάρκεια, δίχως αποστασιοποιήσεις. Έμαθα πως η αξιοπρέπεια μου ήταν ελαστική. Όμως η αξιοπρέπεια μας είναι το μόνο απόλυτα δικό μας. Μαθαίνω να τη προστατεύω.
 Έμαθα ότι δεν υπάρχει κέντρο στον κόσμο που να συγκεντρώνει το ενδιαφέρον. Τόσοι άνθρωποι που είναι το κέντρο του κόσμου, άραγε θα πάρουν ομαλά αυτή την αποκάλυψη;
Έμαθα ν' απομυθοποιώ. Έμαθα να λυτρώνω τους άλλους απ' το βάθρο. Έμαθα ότι κάποιοι δεν επιζητούν τέτοια λύτρωση.
Έμαθα πως η μοναξιά μπορεί να σε τρελάνει. Μα μπορεί και να σε καθαρίσει.
Έμαθα πως τα πάντα είναι επιλογή. Τα πάντα είναι επιλογή. Αν επικαλείσαι τη μοίρα, είσαι απλώς τεμπέλης. Αν πάλι επικαλείσαι τη μοίρα που σε έκανε μοιραίο, είσαι απλώς γελοίος.
Έμαθα πως παρακάτω δεν οφείλουν να σε πάνε οι άλλοι. Έμαθα πως οφείλεις να πας μόνος σου και συναντάς εκεί κι άλλους. Κι έμαθα πως εκεί, λέει, περνάνε καλά. Ονειρεύομαι να φτάσω.

Έμαθα πια στο όλα ή τίποτα, ν' ανοίγω την πόρτα του τίποτα και να πέφτω μέσα. Κι έμαθα πως υπάρχει γαλήνη κι ηρεμία κι εκεί. Κι έμαθα να μη φοβάμαι πια το τίποτα. Έμαθα να είμαι καλά με τον εαυτό μου. Έμαθα να μου είναι αποδεκτός έτσι, δίχως άλλους για στολίδι.
Συμπέρασμα; Ή όλα ή τίποτα πια. Ή ολόκληρη θα πάω, θα γίνω αποδεκτή, θα γίνω ορατή, θα γίνω επιθυμητή, θα γίνω σεβαστή.  Ή τίποτα. Ή καθόλου. Ή κανείς. Οι εκπτώσεις μόνο στα ρούχα συμφέρουν. Οι εκπτώσεις στους εαυτούς δεν αποδίδουν.
Το έμαθα. Το βίωσα. Το πληρώνω.

Τίποτα. Καλύτερα τίποτα.

Πρώτος φόβος, εξουδετερώθηκε. Πάμε παρακάτω. 



"You can judge me 
if you know me so well..."

Κυριακή, 6 Φεβρουαρίου 2011

"Ο χωρισμός, θυμήσου, είναι χειμωνανθός"

"Μ' όλο σου τον εαυτό να μπορείς ν' αγαπάς κάποιον γι' αυτό που είναι. Χωρίς όρους, χωρίς όρια, κι ας μην ξέρεις ποτέ τα πάντα για τον άλλο. Όπως αλλάζει από μόνος του, πάλι τον αγαπάς. Είτε φεύγει είτε είναι κοντά, είτε ανταποκρίνεται είτε όχι, πάλι τον αγαπάς, ακόμα τον αγαπάς. Η αγάπη μας δεν είναι για κείνους που νιώθουν το ίδιο για μας, δεν αγαπάς επειδή αγαπιέσαι κι ούτε ζυγίζεις ποτέ πόσο αγαπά ο ένας και πόσο ο άλλος. Δεν υπάρχει εγωισμός, συμφέρον, πίκρα, σκλαβιά στην αγάπη. Καθόλου δεν σ' ενδιαφέρει ν' αποκτήσεις τον άλλο, λες κι είναι αντικείμενο. Η αγάπη δεν είναι αγώνας δρόμου, ποιος δεν θα μείνει μόνος τελικά. Είναι ένα θαύμα που δυστυχώς λίγοι το αντέχουν. Η αληθινή αγάπη είναι αυθύπαρκτη, δεν την παραγγέλνεις όπως το φαγητό όταν πεινάς, δεν τη μαγειρεύεις και δεν την πετάς επειδή χόρτασες. Δεν πετιέται, δεν έχει ημερομηνία λήξεως. Δεν αγαπάς επειδή το έχεις ανάγκη, δεν αγαπάς όπως πίνεις νερό, για να ξεδιψάσεις και μετά να ξεχάσεις και το ποτήρι και τη βρύση και το νερό.  [...] Αυτό που βλέπεις γύρω σου - τις περισσότερες φορές - δεν είναι αγάπη. Είναι η αδυναμία μας ν' αντέξουμε τον εαυτό μας μόνο στη ζωή και η ανάγκη μας να τον φορτώσουμε σε κάποιον άλλο, να τον ξεφορτωθούμε. Αγάπη δεν είναι η παρουσία ούτε η απουσία. Δε χάνεται με τα χιλιόμετρα, όπως δεν εκμαιεύεται με τα εκατοστά. [...] Όποιος μπορεί και ζει την αγάπη χωρίς συμβάσεις και αυταπάτες είναι ελεύθερος. Δε λέει "σ' αγαπώ" επειδή φοβάται να 'ναι μόνος. [...]
Όταν αρχίζει μια σχέση να στερεί απ' τη ζωή μας άλλες πολύτιμες στιγμές και ν' αφήνει ακάλυπτες κάποιες ανάγκες μας, τότε είναι ώρα να αναθεωρήσεις τη σχέση. Δεν τη διαλύεις, δεν την καταστρέφεις, την αναθεωρείς."
ΟΛΓΑ ΧΑΝΤΖΗ
Ο Έρωτας Δεν Είναι Πάντα Τοκογλύφος